Je begint aan een nieuwe studie en hoort al snel dat je genoeg studiepunten moet halen voor je BSA. Maar wat betekent BSA eigenlijk? Hoeveel punten heb je nodig en wat gebeurt er als je de norm niet haalt?
Het bindend studieadvies kan grote gevolgen hebben voor je opleiding. Gelukkig zijn er regels waar je hogeschool of universiteit zich aan moet houden. We leggen uit hoe het BSA werkt, welke regels in studiejaar 2026-2027 gelden en wat je kunt doen als je een negatief studieadvies krijgt.
Wat is een bindend studieadvies (BSA)?
Een bindend studieadvies (BSA) is een beslissing van je hogeschool of universiteit over de voortgang van je studie. Je opleiding kijkt daarbij naar je studieresultaten en de eisen die in de Onderwijs- en Examenregeling (OER) staan. Krijg je een negatief BSA waaraan een afwijzing is verbonden? Dan mag je die opleiding aan dezelfde instelling niet voortzetten.
In het eerste studiejaar krijg je een studieadvies. Dat is bedoeld om te beoordelen of je voldoende voortgang boekt en of je de opleiding naar verwachting succesvol kunt afronden.
Niet iedere hogeschool of universiteit maakt dat advies ook bindend. Sommige opleidingen geven een niet-bindend studieadvies. Je kunt dan begeleiding of een advies krijgen om je studiekeuze te heroverwegen, zonder dat je alleen vanwege het niet behalen van een BSA-norm verplicht moet stoppen.
Wat is het verschil tussen een positief en negatief BSA?
Bij een bindend studieadvies zijn er doorgaans twee mogelijke uitkomsten:
Positief BSA: je hebt aan de gestelde eisen voldaan en mag je opleiding voortzetten. Dat betekent niet automatisch dat je alle vakken van het eerste jaar hebt gehaald.
Negatief BSA: je voldoet niet aan de gestelde eisen. Als aan dat advies een bindende afwijzing wordt verbonden, mag je niet verder met dezelfde opleiding aan die instelling.
Een negatief bindend studieadvies wordt ook wel afgekort tot NBSA of BNSA.
Hoeveel studiepunten heb je nodig voor een positief BSA?
Dat verschilt per hogeschool, universiteit en opleiding. Een voltijds studiejaar bestaat normaal gesproken uit 60 studiepunten, ook wel EC of ECTS genoemd. Je hoeft alleen niet altijd alle 60 punten in je eerste jaar te halen om door te mogen.
Voor studiejaar 2026-2027 zie je bijvoorbeeld de volgende verschillen:
TU Delft: voor de bacheloropleidingen geldt een BSA-norm van 45 van de 60 studiepunten.
Radboud Universiteit: de norm verschilt per faculteit. Zo geldt voor Rechtsgeleerdheid een norm van 45 EC en voor Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica 39 EC.
Tilburg University: bij opleidingen met een BSA geldt doorgaans een norm van 42 EC. Voor drie bacheloropleidingen loopt in studiejaar 2026-2027 een proef met een niet-bindend studieadvies.
Deze voorbeelden laten zien waarom je niet zomaar van één vaste BSA-norm kunt uitgaan. Sommige opleidingen stellen bovendien aanvullende eisen, bijvoorbeeld dat je een bepaald vak moet hebben gehaald.
Waar vind je jouw BSA-norm? Kijk in de Onderwijs- en Examenregeling (OER) van jouw opleiding. Daarin staan de toepasselijke voorwaarden. Je studieadviseur kan je helpen om te bepalen welke eisen voor jou gelden.
BSA in 2026-2027: is de norm verlaagd naar 30 studiepunten?
Misschien heb je gehoord dat de BSA-norm landelijk naar 30 studiepunten zou gaan. Dat was inderdaad een plan van de overheid, maar de wetswijziging is niet doorgevoerd.
Het voormalige kabinet wilde het bindend studieadvies in het eerste jaar beperken tot maximaal 30 studiepunten. Op 11 maart 2025 bevestigde de minister van Onderwijs echter dat deze landelijke wijziging niet werd doorgezet.
Ook voor studiejaar 2026-2027 geldt daarom geen landelijke maximumgrens van 30 studiepunten voor het BSA.
Hogescholen en universiteiten mogen binnen de wettelijke kaders zelf bepalen of ze een bindend studieadvies gebruiken en welke norm daarbij hoort. Sommige instellingen kiezen ervoor de norm te verlagen of het bindende karakter af te schaffen. Andere opleidingen houden voorlopig vast aan hun bestaande regels.
Dat betekent dat een student aan de ene opleiding misschien met 42 studiepunten mag doorgaan, terwijl een student aan een andere opleiding minimaal 45 punten nodig heeft.
→ Lees ook: BSA omlaag in 2026, geldt dat ook voor jou?
Wanneer krijg je een bindend studieadvies?
Bij een hbo- of wo-opleiding ontvang je in principe uiterlijk aan het einde van je eerste studiejaar een studieadvies. Als jouw opleiding met een bindend advies werkt, kan dat grote gevolgen hebben wanneer je onvoldoende voortgang hebt geboekt.
Een negatief BSA mag alleen worden gegeven volgens de wettelijke voorwaarden en de regels van je opleiding.
Je hogeschool of universiteit moet daarbij onder andere rekening houden met het volgende:
Tijdige waarschuwing: als je een negatief BSA dreigt te krijgen, moet je tijdig worden gewaarschuwd en een redelijke kans krijgen om je resultaten te verbeteren.
Voldoende studiebegeleiding: je opleiding moet passende begeleiding bieden en duidelijk maken wat er van je wordt verwacht.
Persoonlijke omstandigheden: omstandigheden die je studievoortgang hebben beïnvloed, moeten volgens de toepasselijke regels worden meegewogen.
Gelegenheid om gehoord te worden: voordat een bindende afwijzing wordt gegeven, moet je de mogelijkheid krijgen om jouw kant van het verhaal toe te lichten.
De precieze momenten waarop je waarschuwingen en studieadviezen ontvangt, verschillen per instelling.
In bijzondere situaties kan het definitieve BSA worden uitgesteld. Je krijgt dan bijvoorbeeld aan het einde van je tweede studiejaar alsnog een bindend advies. Daar kunnen aanvullende eisen aan verbonden zijn.
Welke persoonlijke omstandigheden tellen mee bij een BSA?
Stel dat je niet genoeg studiepunten hebt gehaald omdat je langdurig ziek bent geweest, psychische klachten had of te maken kreeg met ernstige problemen thuis. Dan kan je opleiding niet zomaar voorbijgaan aan die omstandigheden. De wet schrijft voor dat bepaalde persoonlijke omstandigheden bij een bindend studieadvies moeten worden meegewogen. Het kan bijvoorbeeld gaan om:
Ziekte of langdurige medische problemen.
Een functiebeperking of chronische aandoening.
Zwangerschap en bevalling.
Bijzondere familieomstandigheden.
Bepaalde bestuurs- of medezeggenschapsactiviteiten.
Het is wel belangrijk dat je duidelijk kunt maken welke invloed deze omstandigheden op je studieresultaten hebben gehad.
Heb je door ziekte meerdere tentamens gemist? Dan is het bijvoorbeeld relevant wanneer je ziek was, welke toetsen je daardoor niet kon maken en of je daarover contact hebt gehad met je studieadviseur.
Meld persoonlijke omstandigheden daarom zo snel mogelijk bij je studieadviseur of studentendecaan. Wacht niet tot je een negatief BSA krijgt. Bewaar ook relevante correspondentie en documenten die je situatie kunnen onderbouwen.
Het melden van persoonlijke omstandigheden betekent niet automatisch dat je een positief BSA krijgt. Afhankelijk van de situatie kan de opleiding bijvoorbeeld besluiten het bindende advies uit te stellen of af te zien van een afwijzing.
→ Lees meer over erkende persoonlijke omstandigheden bij een BSA.
Wat gebeurt er als je een negatief BSA krijgt?
Een negatief bindend studieadvies kan betekenen dat je moet stoppen met je huidige opleiding. Wanneer aan het advies een afwijzing is verbonden, mag je je voor die opleiding aan dezelfde instelling gedurende een bepaalde periode niet opnieuw inschrijven.
Dat is natuurlijk ingrijpend, zeker als je graag verder wilt met je studie.
Toch betekent een negatief BSA niet automatisch dat je nergens meer kunt studeren. Afhankelijk van je situatie kun je bijvoorbeeld een andere opleiding kiezen, dezelfde studie bij een andere instelling proberen te volgen of onderzoeken of je tegen het besluit in beroep kunt gaan.
Welke mogelijkheden je hebt, hangt af van de voorwaarden van de opleiding, de inhoud van het besluit en eventuele persoonlijke omstandigheden.
Hoe lang geldt een negatief BSA?
Dat verschilt per onderwijsinstelling. Er bestaat geen algemene regel dat iedere student na een negatief BSA precies drie of vier jaar moet wachten.
Bij TU Delft geldt bijvoorbeeld dat je na een negatief bindend studieadvies vier jaar lang niet opnieuw voor dezelfde opleiding kunt worden ingeschreven. Bij bepaalde verwante opleidingen kan de afwijzing ook gevolgen hebben voor inschrijving bij de andere opleiding.
Andere hogescholen en universiteiten kunnen afwijkende regels hanteren. Controleer daarom altijd de OER, de toepasselijke BSA-regeling en de brief waarin het negatieve advies staat. Daaruit moet blijken welke gevolgen de afwijzing voor jou heeft.
Kun je na een negatief BSA een andere studie beginnen?
Ja, dat is vaak mogelijk. Een negatief BSA voor de ene opleiding betekent niet automatisch dat je ook bij een andere hogeschool of universiteit wordt geweigerd. Wel moet je aan de toelatingseisen van de nieuwe opleiding voldoen. Ook kunnen selectieprocedures, aanmelddeadlines en verplichte studiekeuzeactiviteiten een rol spelen.
Wil je overstappen? Onderzoek dan op tijd welke opleidingen nog toegankelijk zijn en welke stappen je daarvoor moet zetten.
→ Lees ook: Inschrijven voor een studie na een negatief BSA.
Niet eens met je negatieve BSA? Je kunt in beroep gaan
Heb je een negatief bindend studieadvies gekregen en vind je dat je opleiding een verkeerde beslissing heeft genomen? Dan kun je daartegen in beroep gaan. Binnen het hbo en wo verloopt dit doorgaans via het College van Beroep voor de Examens (CBE) van jouw onderwijsinstelling. Je kunt bijvoorbeeld laten onderzoeken of:
De opleiding de juiste BSA-norm heeft toegepast.
Je tijdig bent gewaarschuwd en voldoende begeleiding hebt gekregen.
Er voldoende rekening is gehouden met je persoonlijke omstandigheden.
De juiste procedure is gevolgd en je gelegenheid hebt gekregen om te worden gehoord.
Het besluit zorgvuldig is voorbereid en voldoende is gemotiveerd.
Voor het instellen van beroep geldt in beginsel een termijn van zes weken. Controleer de rechtsmiddelenverwijzing in je BSA-besluit en wacht niet tot die termijn bijna voorbij is.
In je beroepschrift leg je uit waarom je het niet eens bent met het besluit. Het CBE beoordeelt vervolgens of de beslissing juridisch in stand kan blijven.
Ben je het daarna niet eens met de uitspraak van het CBE? Dan kun je, als de wettelijke voorwaarden daarvoor zijn vervuld, verdere rechtsbescherming zoeken bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
Het voormalige College van Beroep voor het Hoger Onderwijs (CBHO) bestaat sinds 1 januari 2023 niet meer.
Wat kun je doen als je een negatief BSA dreigt te krijgen?
Merk je tijdens je eerste studiejaar dat je mogelijk te weinig studiepunten gaat halen? Dan is het verstandig om niet af te wachten tot het definitieve studieadvies binnenkomt. Controleer hoeveel punten je nog nodig hebt, welke toetsen of herkansingen er aankomen en welke regels jouw opleiding hanteert.
Maak ook tijdig een afspraak met je studieadviseur. Zeker wanneer ziekte, persoonlijke omstandigheden of problemen met de begeleiding een rol spelen, is het verstandig om die zo vroeg mogelijk te bespreken en vast te leggen.
Heb je al een voorgenomen negatief BSA ontvangen? Lees dan goed wanneer en op welke manier je mag reageren. Verzamel de relevante documenten en controleer of de instelling rekening heeft gehouden met jouw omstandigheden. Krijg je vervolgens toch een negatief bindend studieadvies, dan is het belangrijk om snel te handelen vanwege de beroepstermijn.
Negatief BSA gekregen? De Studentenadvocaat kan je helpen
Heb je een negatief bindend studieadvies gekregen, of ben je bang dat je jouw opleiding niet mag voortzetten? Dan is het belangrijk om te weten waar je juridisch staat.
Een negatief BSA kan grote gevolgen hebben, maar de beslissing moet wel volgens de regels zijn genomen. Soms zijn er omstandigheden waarmee je opleiding onvoldoende rekening heeft gehouden of is er iets misgegaan in de procedure.
Bij De Studentenadvocaat helpen we studenten bij het beoordelen en aanvechten van een negatief BSA. We kijken naar je situatie, de beslissing van je onderwijsinstelling en de mogelijkheden om daartegen op te komen.
Lees hoe we je kunnen helpen bij een negatief BSA.
Wil je jouw situatie aan ons voorleggen? Neem dan contact met ons op. Je hoeft je vraag niet juridisch te formuleren. Vertel gewoon wat er aan de hand is.
