Je hebt 50 van de 60 studiepunten gehaald in je eerste jaar op het hbo. Je propedeuse heb je dus nog niet, maar mag je wel door naar het tweede jaar? En wat gebeurt er als je nog meer studiepunten mist?
Je propedeuse halen en voldoende studiepunten behalen voor je bindend studieadvies (BSA) zijn namelijk twee verschillende dingen. De regels verschillen bovendien per hogeschool en opleiding. We leggen uit hoeveel punten je nodig hebt, wanneer je een negatief BSA kunt krijgen en wat je kunt doen als je het niet eens bent met de beslissing van je opleiding.
Wat zijn de regels voor je hbo-propedeuse?
De propedeuse is het eerste deel van je hbo-bacheloropleiding. Dit eerste studiejaar bestaat normaal gesproken uit 60 studiepunten, ook wel EC genoemd.
Je behaalt je propedeuse wanneer je alle vereiste onderdelen van de propedeutische fase succesvol hebt afgerond en aan de voorwaarden voor het propedeutisch examen voldoet.
Dat betekent niet dat je die 60 studiepunten altijd binnen één jaar moet behalen. Bij veel opleidingen kun je ontbrekende eerstejaarsvakken later alsnog afronden.
Hoeveel tijd je daarvoor krijgt en welke voorwaarden gelden, staat in de onderwijs- en examenregeling (OER) van jouw opleiding.
Wil je eerst meer weten over de propedeuse zelf? Lees dan wat een propedeuse is en hoeveel studiepunten je ervoor nodig hebt.
Wat is het verschil tussen je propedeuse en je BSA?
Dit is een belangrijk onderscheid, want je hoeft niet altijd je volledige propedeuse te hebben gehaald om naar het tweede jaar te mogen.
Je propedeuse laat zien dat je alle vereiste onderdelen van de propedeutische fase hebt afgerond. Bij een reguliere hbo-bachelor gaat het om 60 studiepunten.
Je bindend studieadvies (BSA) gaat over de vraag of je voldoende studievoortgang hebt geboekt om met je opleiding door te mogen gaan.
Een hogeschool kan daarvoor een minimumaantal studiepunten vaststellen. Ook kunnen aanvullende eisen gelden, bijvoorbeeld dat je bepaalde tentamens moet hebben gehaald.
De BSA-norm hoeft dus niet gelijk te zijn aan de 60 studiepunten die je voor je propedeuse nodig hebt.
Een voorbeeld: je opleiding hanteert een BSA-norm van 45 studiepunten
Stel dat jouw opleiding een bindende studieadviesnorm van 45 EC heeft, zonder aanvullende eisen.
| Behaalde punten | Propedeuse gehaald? | BSA-norm behaald? |
|---|---|---|
| 60 EC | Ja | Ja |
| 50 EC | Nee | Ja |
| 40 EC | Nee | Nee |
Let op: dit is een rekenvoorbeeld met een BSA-norm van 45 EC, zonder aanvullende eisen. De werkelijke regels verschillen per opleiding.
Met 50 studiepunten heb je in dit voorbeeld nog geen propedeuse, maar voldoe je wel aan de BSA-norm.
Heb je slechts 40 punten behaald? Dan voldoe je niet aan deze voorbeeldnorm en kan een negatief BSA volgen. De onderwijsinstelling moet daarbij wel rekening houden met de wettelijke voorwaarden en eventuele persoonlijke omstandigheden.
Let op: de 45 EC in dit voorbeeld is geen landelijke norm. Controleer altijd hoeveel studiepunten jouw eigen opleiding vereist.
Hoeveel studiepunten moet je in 2026 halen voor een positief BSA?
Er bestaat in Nederland geen landelijke regel die voorschrijft dat iedere hbo-student precies 30, 45 of 50 studiepunten moet behalen om door te mogen naar het tweede jaar.
Hogescholen mogen binnen de wettelijke kaders zelf bepalen of zij een bindend studieadvies hanteren en welke studievoortgangseisen daarbij gelden.
Sommige opleidingen hanteren nog een BSA-norm van bijvoorbeeld 45 of 50 studiepunten. Andere hogescholen hebben het bindende karakter versoepeld of vervangen door een niet-bindend studieadvies.
Is het BSA landelijk verlaagd naar 30 studiepunten?
Nee. Er waren plannen om de BSA-norm landelijk te verlagen naar maximaal 30 studiepunten in het eerste jaar, maar deze wetswijziging is niet doorgezet. Dat betekent dat je niet automatisch met 30 studiepunten mag doorgaan naar het tweede jaar.
De regels van jouw hogeschool blijven bepalend. Controleer daarom de OER die geldt voor jouw opleiding en het studiejaar waarin je bent begonnen.
→ Lees ook: Is het BSA verlaagd naar 30 studiepunten?
Mag je naar het tweede jaar zonder je propedeuse?
Ja, dat kan. Het ontbreken van je propedeuse betekent niet automatisch dat je moet stoppen met je opleiding. Heb je voldoende studiepunten behaald volgens de regels van jouw hogeschool en krijg je geen bindende afwijzing? Dan kun je doorgaans verder met je studie. Je kunt de ontbrekende eerstejaarsvakken vervolgens op een later moment afronden.
Wel kan je opleiding voorwaarden stellen aan het volgen van bepaalde vakken, stages of andere onderdelen van het tweede jaar. Het kan bijvoorbeeld zijn dat je eerst een specifiek eerstejaarsvak moet behalen voordat je aan een vervolgvak mag beginnen.
Controleer dus niet alleen de BSA-norm, maar ook de voorwaarden voor het volgen van onderwijs in het tweede jaar.
Hoe lang mag je over je hbo-propedeuse doen?
Dat verschilt per hogeschool en opleiding. Bij sommige opleidingen moet je binnen twee jaar aan alle voorwaarden voor je propedeuse voldoen. Andere opleidingen hanteren andere regels voor de studievoortgang of bieden meer mogelijkheden om ontbrekende vakken later af te ronden.
Er bestaat geen algemene landelijke regel dat iedere hbo-student precies twee jaar heeft om zijn propedeuse te behalen.
Een onderwijsinstelling kan onder wettelijke voorwaarden ook na het eerste studiejaar nog een bindend studieadvies geven, zolang de propedeutische fase niet is afgerond.
Wat als je je propedeuse na twee jaar nog niet hebt?
Dan is het belangrijk om te kijken welke regels voor jou gelden. Misschien mag je de ontbrekende vakken nog afronden. Het kan ook zijn dat je opleiding voorwaarden heeft verbonden aan je studievoortgang en een negatief bindend studieadvies overweegt.
Dat je na twee jaar nog geen 60 studiepunten hebt, betekent op zichzelf niet dat je automatisch moet stoppen.
→ Lees ook: Propedeuse niet gehaald na twee jaar: wat zijn je mogelijkheden?
Wanneer kun je een negatief BSA krijgen?
Een negatief bindend studieadvies betekent dat je niet verder mag met de betreffende opleiding aan je onderwijsinstelling. Een hogeschool kan zo'n beslissing onder meer nemen wanneer je niet voldoet aan de vastgestelde eisen voor je studievoortgang.
Maar daarvoor gelden wettelijke voorwaarden. Een onderwijsinstelling mag niet zomaar besluiten dat je moet stoppen omdat je te weinig studiepunten hebt gehaald.
Zo moet de opleiding onder andere:
Duidelijk maken welke studievoortgangseisen gelden.
Je voldoende mogelijkheden bieden om studievoortgang te boeken.
Je tijdig waarschuwen als een negatief bindend studieadvies dreigt.
Rekening houden met relevante persoonlijke omstandigheden.
Je de gelegenheid bieden om te worden gehoord voordat een bindende afwijzing wordt gegeven.
Ook moet de beslissing zorgvuldig worden voorbereid en gemotiveerd.
Heb je een negatief BSA ontvangen? Dan is het dus belangrijk om niet alleen naar je studiepunten te kijken, maar ook naar de manier waarop de beslissing tot stand is gekomen.
Kun je uitstel van je BSA krijgen door persoonlijke omstandigheden?
Soms kunnen persoonlijke omstandigheden een reden zijn om geen negatief bindend studieadvies te geven of de beslissing uit te stellen. Denk bijvoorbeeld aan langdurige ziekte, bijzondere familieomstandigheden of een beperking waardoor je studieresultaten zijn beïnvloed.
Het is belangrijk dat je deze omstandigheden zo snel mogelijk bespreekt met je studieadviseur of studentendecaan. De hogeschool moet relevante persoonlijke omstandigheden betrekken bij de beoordeling van je studievoortgang. Dat betekent niet dat je automatisch recht hebt op uitstel, maar wel dat deze omstandigheden niet zomaar buiten beschouwing mogen worden gelaten.
Heb je door bijzondere omstandigheden minder studiepunten gehaald dan de norm? Verzamel dan de informatie die jouw situatie kan onderbouwen en controleer welke mogelijkheden je opleiding biedt.
→ Lees ook: Wanneer kun je uitstel van je BSA krijgen?
Wat als je hogeschool zich niet aan de propedeuse- of BSA-regels houdt?
Stel dat je opleiding een negatief bindend studieadvies heeft gegeven, terwijl je vindt dat de juiste regels niet zijn gevolgd.
Misschien zijn je persoonlijke omstandigheden niet meegewogen. Misschien heb je geen duidelijke waarschuwing gekregen of is een bepaling uit de OER volgens jou verkeerd toegepast.
Dan kan het verstandig zijn om de beslissing juridisch te laten beoordelen.
Kun je in beroep tegen een negatief BSA?
Ja. Bij hogescholen kun je tegen een negatief bindend studieadvies doorgaans in beroep gaan bij het College van Beroep voor de Examens (CBE).
De beroepstermijn is in beginsel zes weken na de bekendmaking van de beslissing.
In je beroep kun je uitleggen waarom je vindt dat het besluit onjuist is. Bijvoorbeeld omdat de hogeschool onvoldoende rekening heeft gehouden met bijzondere omstandigheden of niet volgens de eigen regels heeft gehandeld. Het CBE beoordeelt of de beslissing juridisch in stand kan blijven.
→ Lees ook: Hoe werkt beroep bij het College van Beroep voor de Examens?
Negatief BSA gekregen terwijl je je propedeuse nog niet hebt?
Heb je te horen gekregen dat je moet stoppen met je hbo-opleiding omdat je te weinig studiepunten hebt gehaald? Dan wil je waarschijnlijk weten of die beslissing terecht is en of je nog mogelijkheden hebt om door te gaan.
De Studentenadvocaat helpt studenten bij juridische problemen met hun hogeschool. We kunnen met je meekijken naar de BSA-beslissing, de regels van je opleiding en de omstandigheden die voor jouw situatie belangrijk zijn.
Ben je het niet eens met je negatieve BSA? Stuur ons je vraag in je eigen woorden. Dan kijken we welke stappen je kunt zetten.
Veelgestelde vragen over de hbo-propedeuse en het BSA
-
Voor een reguliere hbo-bachelor omvat de propedeutische fase 60 studiepunten. Je behaalt je propedeuse wanneer je aan alle voorwaarden voor het propedeutisch examen hebt voldaan.
-
Dat hangt af van de regels van jouw opleiding. Bij een BSA-norm van 45 studiepunten voldoe je met 45 EC aan de puntennorm, maar sommige opleidingen stellen aanvullende eisen. Andere opleidingen hanteren een hogere of lagere norm of geven een niet-bindend advies.
-
Dat is afhankelijk van de regels van je opleiding. Het aantal behaalde studiepunten is belangrijk, maar sommige opleidingen stellen aanvullende eisen aan specifieke onderdelen van de propedeuse. Daarnaast moet een bindende afwijzing aan de wettelijke voorwaarden voldoen.
-
Ja. Tegen een negatief bindend studieadvies kun je doorgaans binnen zes weken na de bekendmaking beroep instellen bij het CBE van je hogeschool. Het is belangrijk om tijdig te handelen.
-
Niet automatisch. Je moet kijken welke studievoortgangseisen in jouw OER staan en of je een rechtsgeldige bindende afwijzing hebt gekregen. Bij bepaalde opleidingen kan het niet behalen van de propedeuse na twee jaar wel aanleiding zijn voor een negatief BSA.
