Je zit in je eerste jaar op het hbo en wilt natuurlijk het liefst zo snel mogelijk je propedeuse halen. Maar hoeveel studiepunten heb je daarvoor nodig? Moet je alle vakken binnen één jaar halen en wat gebeurt er als je een paar punten tekortkomt?
Voor een reguliere hbo-bachelor bestaat de propedeuse uit 60 studiepunten. Je hoeft die niet altijd in één jaar te behalen. Er is namelijk een verschil tussen je propedeuse halen en voldoende studiepunten behalen om verder te mogen met je opleiding. We leggen uit hoe dat zit, welke regels gelden en wat je met een behaalde propedeuse kunt.
Wat is een propedeuse?
Een propedeuse is het eerste deel van een bacheloropleiding. Bij een reguliere hbo-bachelor gaat het om een fase van 60 studiepunten waarin je kennismmaakt met de belangrijkste onderdelen van je studie.
Haal je alle verplichte onderdelen van deze fase? Dan heb je je propedeuse behaald. Je ontvangt daarvoor doorgaans een propedeusegetuigschrift, ook wel je 'P' genoemd.
Met je propedeuse laat je zien dat je de eerste fase van je opleiding succesvol hebt afgerond. Dat betekent niet dat je al een volledige hbo-bachelor hebt: daarvoor moet je ook de rest van je opleiding afronden.
Hoeveel studiepunten heb je nodig voor je propedeuse?
Voor het behalen van een reguliere hbo-propedeuse heb je 60 studiepunten (EC) nodig. Dat is de studielast van één volledig studiejaar in het hoger onderwijs. Je krijgt studiepunten wanneer je onderdelen van je opleiding succesvol afrondt. Denk aan tentamens, projecten, praktijkopdrachten en andere verplichte studieonderdelen.
Stel dat je eerste studiejaar bestaat uit twaalf vakken van vijf studiepunten. Dan heb je alle twaalf de vakken nodig om de volledige 60 EC te behalen.
Heb je elf vakken gehaald en één vak van vijf studiepunten niet? Dan heb je 55 EC. Je propedeuse is in dat geval nog niet compleet.
Let op: het gaat om het behalen van de onderdelen die bij jouw propedeutische fase horen. Zomaar 60 studiepunten verzamelen met andere vakken betekent niet automatisch dat je je propedeuse hebt gehaald. Eventuele vrijstellingen moeten volgens de regels van je opleiding worden toegekend.
Wanneer krijg je je propedeuse?
Je ontvangt je propedeuse wanneer je voldoet aan de voorwaarden voor het propedeutisch examen van je opleiding.
Veel studenten halen hun propedeuse aan het einde van het eerste studiejaar. Heb je nog een of meer vakken openstaan? Dan kun je deze, als de regels van je opleiding dat toelaten, later alsnog afronden.
Het is dus niet altijd nodig om binnen één jaar alle 60 studiepunten te behalen.
Wanneer je propedeuse officieel wordt vastgesteld en wanneer je het getuigschrift krijgt, verschilt per onderwijsinstelling.
Wat als je je propedeuse niet in één jaar haalt?
Je hebt na je eerste studiejaar 50 van de 60 studiepunten behaald. Dat betekent dat je nog geen propedeuse hebt, maar het hoeft niet te betekenen dat je moet stoppen met je opleiding.
Bij veel opleidingen kun je de ontbrekende eerstejaarsvakken later alsnog afronden. Wel is het belangrijk dat je voldoet aan de regels voor je studievoortgang.
Daarbij kan het bindend studieadvies (BSA) een rol spelen.
Wat is het verschil tussen je propedeuse en je BSA?
Je propedeuse en je bindend studieadvies zijn twee verschillende dingen.
| Onderdeel | Propedeuse | BSA |
|---|---|---|
| Wat betekent het? | Je hebt de eerste fase van je opleiding afgerond. | Een advies over je studievoortgang en of je mag doorgaan. |
| Hoeveel studiepunten? | 60 EC bij een reguliere hbo-bachelor. | Verschilt per opleiding. Er is geen landelijke norm. |
| Niet genoeg punten? | Je hebt je propedeuse nog niet gehaald. | Een negatief BSA is mogelijk, maar niet automatisch. |
| Mag je door naar jaar 2? | Dat kan ook zonder volledige propedeuse. | Dat hangt af van het advies en de opleidingsregels. |
Let op: de BSA-regels verschillen per hogeschool en opleiding. Sommige opleidingen hanteren een niet-bindend studieadvies. Controleer altijd de OER van jouw opleiding.
Voor je propedeuse moet je alle vereiste onderdelen van de propedeutische fase afronden. Bij een reguliere hbo-bachelor gaat het om 60 studiepunten. Het BSA gaat over de vraag of je voldoende studievoortgang hebt geboekt om verder te mogen met je opleiding. Een hogeschool kan hiervoor een minimumaantal studiepunten vaststellen en aanvullende voorwaarden hanteren.
Je kunt dus ook zonder volledige propedeuse naar het tweede jaar. Stel dat je 50 van de 60 studiepunten hebt behaald en jouw opleiding een BSA-norm van 45 EC hanteert, zonder aanvullende eisen. Dan heb je je propedeuse nog niet, maar voldoe je wel aan de puntennorm om verder te mogen.
Wil je weten hoeveel punten je precies nodig hebt om door te mogen? Lees dan welke regels gelden voor je hbo-propedeuse en het BSA.
Hoe lang mag je over je propedeuse doen?
Hoeveel tijd je krijgt om je propedeuse te behalen, hangt af van de regels van jouw opleiding.
Er is geen algemene landelijke regel die iedere hbo-student verplicht om binnen precies twee jaar alle 60 studiepunten te behalen.
Bij sommige opleidingen gelden wel eisen voor het afronden van de propedeutische fase binnen een bepaalde periode. Daarnaast kunnen voorwaarden gelden voor het volgen van tweede- of derdejaarsvakken zolang je nog eerstejaarsvakken open hebt staan.
De regels hierover vind je in de onderwijs- en examenregeling (OER) van je opleiding.
Propedeuse na twee jaar nog niet gehaald: wat nu?
Heb je na twee jaar nog steeds een of meerdere eerstejaarsvakken openstaan? Dan betekent dat niet automatisch dat je je opleiding moet verlaten. Welke gevolgen dit heeft, hangt af van de regels van jouw onderwijsinstelling en een eventueel bindend studieadvies.
In bepaalde situaties kan het niet behalen van je propedeuse leiden tot problemen met je studievoortgang. Maar een hogeschool mag niet zonder meer besluiten dat je moet stoppen omdat je nog geen 60 studiepunten hebt.
→ Lees ook: Propedeuse niet gehaald na twee jaar: wat zijn je mogelijkheden?
Wat kun je met een hbo-propedeuse?
Een hbo-propedeuse laat zien dat je de eerste fase van je bacheloropleiding hebt afgerond. Daarnaast kan het getuigschrift van pas komen als je wilt overstappen naar een andere opleiding.
Met je hbo-propedeuse naar de universiteit
Heb je een hbo-propedeuse behaald en wil je liever aan een universiteit studeren? Dan kun je daarmee in aanmerking komen voor toelating tot een universitaire bacheloropleiding. Je bent alleen niet automatisch tot iedere universitaire studie toegelaten.
Een universiteit kan aanvullende eisen stellen, bijvoorbeeld aan je kennis van bepaalde vakken op vwo-niveau. Sommige opleidingen kennen daarnaast een selectieprocedure.
Wil je na je hbo-propedeuse overstappen naar het wo? Controleer dan ruim op tijd de toelatingseisen van de universiteit en opleiding die je op het oog hebt.
Overstappen naar een andere hbo-opleiding
Ook als je binnen het hbo wilt overstappen, kan je propedeuse nuttig zijn. Heb je bijvoorbeeld je propedeuse gehaald bij de ene hogeschool en wil je dezelfde of een verwante opleiding ergens anders volgen? Dan kun je onderzoeken of je vrijstellingen kunt krijgen.
Een behaalde propedeuse betekent niet automatisch dat je bij een andere opleiding direct in het tweede jaar mag instromen. De nieuwe onderwijsinstelling beoordeelt welke onderdelen van je eerdere studie meetellen.
Wil je uitgebreider weten wat je met je P kunt? Lees dan wat je met een propedeuse kunt doen.
Krijg je op de universiteit ook een propedeuse?
Dat hangt af van de universiteit en de opleiding. Ook bij een universitaire bachelor heeft het eerste voltijdse studiejaar normaal gesproken een studielast van 60 EC. Maar niet iedere universiteit kent een officiële propedeutische fase met een afzonderlijk propedeusegetuigschrift.
Volgens de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) kunnen universiteiten een propedeutische fase instellen. Dat is bij universitaire bacheloropleidingen niet standaard verplicht.
Heb je alle 60 studiepunten van je eerste jaar behaald? Dan betekent dat dus niet bij iedere universiteit dat je automatisch een afzonderlijk propedeusecertificaat ontvangt. Controleer de OER van jouw opleiding om te zien hoe dat is geregeld.
Hoelang blijft je propedeuse geldig?
Heb je je propedeuse eenmaal behaald, dan vervalt het behaalde getuigschrift in beginsel niet zomaar. Wil je jaren later met je propedeuse overstappen naar een andere opleiding? Dan moet je wel voldoen aan de toelatingseisen die op dat moment gelden.
Het kan bijvoorbeeld zijn dat een universiteit specifieke voorkennis vraagt of dat je bij een overstap aanvullende vakken moet afronden. Een oudere propedeuse betekent dus niet automatisch dat je zonder aanvullende voorwaarden aan iedere vervolgopleiding kunt beginnen.
Problemen met je propedeuse of studievoortgang?
Heb je nog niet genoeg studiepunten behaald en dreigt je hogeschool je studie te beëindigen? Misschien heb je een negatief bindend studieadvies gekregen terwijl je vindt dat er onvoldoende rekening is gehouden met jouw omstandigheden.
De Studentenadvocaat helpt studenten bij juridische problemen met hun hogeschool of universiteit. We kunnen met je meekijken naar de beslissing van je opleiding, de toepasselijke regels en de mogelijkheden om daartegen op te komen.
Heb je een negatief BSA gekregen of twijfel je of je opleiding de juiste regels toepast? Stuur ons je vraag in je eigen woorden. Dan kijken we welke stappen je kunt zetten.
Veelgestelde vragen over het halen van je propedeuse
-
Een propedeuse omvat doorgaans 60 studiepunten, wat overeenkomt met een volledig eerste studiejaar. Pas wanneer je alle 60 punten (alle vakken van jaar 1) hebt behaald, krijg je het propedeusecertificaat uitgereikt. Het aantal punten per propedeuse is bij vrijwel elke opleiding gelijk aan deze 60 EC.
-
Normaal gesproken niet, als je propedeutische fase uit 60 EC bestaat en je nog een verplicht vak van 5 EC mist. Je kunt wel voldoende studiepunten hebben om verder te mogen met je opleiding. Dat hangt af van de BSA-regels en eventuele aanvullende voorwaarden.
-
Ja, als je genoeg punten hebt voor een positief BSA mag je door naar jaar 2, ook als je nog niet alle 60 punten hebt. Je krijgt in het tweede jaar de kans om de ontbrekende eerstejaarsvakken te halen. Zolang je bijvoorbeeld minimaal 45 punten hebt (afhankelijk van de norm), kun je gewoon door.
-
Bij de meeste opleidingen krijg je twee jaar de tijd om je propedeuse te halen. Vaak moet je in jaar 1 een minimum aantal punten halen (bijv. 40 of 45) en mag je de rest in jaar 2 afronden. Lukt het niet binnen twee jaar, dan volgt meestal een negatief studieadvies en moet je stoppen. In uitzonderlijke gevallen kun je langer de tijd krijgen, bijvoorbeeld bij persoonlijke omstandigheden met toegekend uitstel.
-
Nee. Een propedeusegetuigschrift is het bewijs dat je de propedeutische fase succesvol hebt afgerond. Het is geen afsluitend bachelordiploma. Je propedeuse alleen is ook niet voldoende om je prestatiebeurs bij DUO te laten omzetten in een gift.
-
Een hbo-propedeuse kan een toelatingsroute zijn naar een universitaire bacheloropleiding. De universiteit mag aanvullende eisen stellen. Controleer daarom de toelatingsvoorwaarden van de opleiding die je wilt volgen.
