Bindend studieadvies 2026: dit moet elke student weten

Het Bindend Studieadvies (BSA) is een beoordelingssysteem in het hoger onderwijs waarbij een eerstejaars student een minimum aantal studiepunten moet halen om door te mogen naar het tweede jaar van de opleiding. Het fungeert dus eigenlijk als een soort toegangskaartje voor jaar 2: haal je genoeg punten, dan mag je verder; zo niet, dan krijg je meestal een negatief advies en moet je stoppen met die studie. 

In dit artikel leggen we uit wat het BSA precies inhoudt, welke nieuwe regels er in 2026 zijn, wat de gevolgen van een negatief BSA zijn en wat jouw rechten en plichten als student zijn. Ook bekijken we actuele voorbeelden van verschillen tussen instellingen (hbo en universiteit) in 2026 en geven we tips om met het BSA om te gaan.

Wat is het Bindend Studieadvies 2026?

Bijna elke hogeschool en universiteit in Nederland hanteert een BSA in het eerste studiejaar. Dit betekent dat je vóór het einde van jaar 1 een bepaald aantal ECTS-studiepunten moet behalen (meestal uit de 60 punten die een studiejaar telt) om een positief studieadvies te krijgen.

Voldoe je niet aan die eis, dan volgt een negatief BSA en mag je in principe niet verder met je opleiding. Dit klinkt streng, maar het idee erachter is dat de opleiding zo kan toetsen of jij op de juiste plek zit en voldoende basis en motivatie hebt om de studie succesvol af te ronden.  In dit artikel ontdek je wat de gevolgen van een negatief bindend studieadvies kunnen zijn.

Het BSA is dus erg belangrijk omdat er veel op het spel staat: een negatief bindend studieadvies betekent meestal dat je moet stoppen met je studie en je mag je je enkele jaren niet opnieuw inschrijven voor diezelfde opleiding aan die instelling. Vaak geldt zo’n uitsluiting voor 3 à 4 jaar, bedoeld om te voorkomen dat je meteen weer instroomt zonder betere uitgangspositie. Gelukkig krijg je bij zo’n beslissing wel hulp om een alternatief te vinden: de meeste scholen zullen je begeleiden naar een andere studie of richting die beter bij je past.

Voorbeeldsituatie bij een negatief bindend studieadvies in 2026

Stel, je studeert aan een hogeschool en aan het eind van het eerste jaar heb je slechts 20 van de 60 studiepunten gehaald. In dat geval zul je vrijwel zeker een negatief BSA ontvangen en moet je verplicht met de opleiding stoppen. Je studieloopbaanbegeleider of decaan zal dan samen met jou kijken naar andere opties, bijvoorbeeld een andere opleiding die beter aansluit, zodat je niet zonder perspectief achterblijft.

→ Met andere woorden, het BSA kan beslissend zijn voor je studieloopbaan. Het motiveert eerstejaars om voldoende studievoortgang te boeken, maar het brengt ook de nodige druk en stress met zich mee. Niemand wil immers te horen krijgen dat hij of zij niet verder mag studeren. Hieronder bespreken we welke recente veranderingen er spelen om deze druk te verlichten.

BSA in 2026: verlaging naar 30 studiepunten?

In studiejaar 2026 is er een belangrijke verandering in de BSA-regels ingezet: het kabinet heeft voorgesteld om de norm voor een positief BSA te verlagen naar 30 studiepunten in het eerste jaar. Tot dan toe golden op de meeste opleidingen eisen van 45 studiepunten of zelfs een volledig propedeuse (60 punten) in jaar 1, maar vanaf 2025 ging die norm landelijk bij sommige onderwijsinstellingen omlaag naar maximaal 30 punten. Dit voorstel kreeg in 2023 groen licht en was bedoeld om de prestatiedruk op eerstejaars flink te verminderen. 

Waarom deze verlaging?

Het verlagen van het bindend studieadvies is één van de maatregelen van het kabinet om het mentale welzijn van studenten te verbeteren. Dat staat namelijk flink onder druk: ongeveer de helft van de studenten rapporteert weleens psychische klachten door studiestress. Minister Dijkgraaf (Onderwijs) hoopte dat met de BSA-norm van 30 studiepunten 'een betere balans wordt gevonden tussen het welzijn van studenten en hun studievoortgang'.

De druk op eerstejaars studenten zal door deze maatregel hopelijk verminderen. Dit geeft studenten meer ademruimte, en zo kan de constante BSA-stress hopelijk afnemen.

De politieke realiteit bij deze bsa-verlaging in 2026

Belangrijk om te weten is dat deze wijziging in 2025 is ingezet, maar in de praktijk nog niet overal meteen volledig is doorgevoerd. De nieuwe regel betrof een maximumgrens: opleidingen mogen sindsdien niet meer eisen dan 30 punten in het eerste jaar voor doorstroom, maar ze mogen wel minder streng zijn of het bindende karakter helemaal loslaten. In 2026 zie je daardoor een gemengd beeld. 

Bovendien heeft de politieke situatie effect gehad: het nieuwe kabinet dat eind 2023 aantrad, heeft aangegeven de versoepeling van het BSA voorlopig niet door te zetten. In het coalitieakkoord van PVV/VVD/NSC/BBB stond dat de bestaande BSA-normen mogen blijven gelden en dat onderwijsinstellingen de vrijheid houden om al dan niet een BSA te hanteren. Met andere woorden, de wettelijke invoering van BSA maximaal 30 studiepunten is vooralsnog op pauze gezet door de nieuwe regering.

→ Wat betekent dit nu voor jou als student in 2026? Kort samengevat: veel instellingen zullen uiteindelijk naar die 30 punten norm gaan, maar er bestaan grote verschillen. Hieronder zetten we een paar voorbeelden op een rij.

Verschillen tussen onderwijsinstellingen (hbo en universiteit) in 2026

Elke hogeschool en universiteit mag binnen de wet haar eigen BSA-regels bepalen. In 2026 zijn er daardoor flinke verschillen zichtbaar tussen scholen. Enkele voorbeelden:

Hogescholen (hbo)

Hogeschool van Amsterdam (HvA)

De HvA hanteerde traditioneel een strenge BSA-norm: eerstejaars moesten tot en met 2024 vaak 50 van de 60 studiepunten halen voor een positief BSA. Dit is hoger dan bij veel andere instellingen. Bovendien kende de HvA vroeger een getrapt BSA: je moest in jaar één voldoende punten halen (50 punten), en in jaar twee alsnog alle vakken van jaar één binnen hebben, anders mocht je niet door.

Na een rechterlijke uitspraak is dat tweedejaars BSA echter geschrapt in Amsterdam; de HvA geeft sinds 2020 geen bindend advies meer in jaar twee als je al in jaar één een BSA kreeg. In 2025-2026 blijft de HvA vooralsnog bij een hoge norm (rond 45-50 punten in jaar één), al wordt ook hier gesproken over verlaging in de toekomst.

Hogeschool Inholland

Inholland besloot de norm actief te verlagen. Vanaf studiejaar 2026-2027 hoef je bij Inholland nog maar minimaal 30 studiepunten te halen in je eerste jaar voor een positief BSA. Wel stelt de opleiding soms extra kwalitatieve eisen, zoals het behalen van bepaalde verplichte vakken binnen die puntennorm. Haal je aan het eind van het jaar minder dan 30 EC, dan krijg je een negatief BSA en kun je niet verder aan die opleiding bij Inholland.

Avans Hogeschool

Avans is een voorbeeld van een hogeschool die nog verder gaat in versoepeling. Avans heeft aangekondigd per 2025-2026 het bindende karakter van het BSA helemaal te schrappen. In plaats daarvan werken zij met een doorstroomnorm van 45 punten: als een student minder dan 45 punten haalt in jaar één, mag hij of zij toch blijven, maar krijgt een maatwerktraject met extra begeleiding om alsnog de studie succesvol voort te zetten.

Je hoeft Avans bij minder dan 45 punten dus niet verplicht te verlaten; er wordt gekeken naar oplossingen zoals het jaar overdoen, overstappen binnen Avans, of verdergaan met jaar-twee-vakken gecombineerd met inhaalvakken. Avans wil zo de focus verleggen van 'studiesucces' naar 'studentsucces' en de druk en uitval verminderen.

Hogeschool Utrecht (HU)

De HU hanteert nog bij veel opleidingen het klassieke BSA van 45 punten, maar bood al in 2018 opleidingen de mogelijkheid om over te stappen op een Dringend Studieadvies (DSA) zonder bindende uitsluiting. Inmiddels geeft ongeveer de helft van de HU-opleidingen zo'n niet-bindend advies in plaats van een bindend BSA.

Bij een DSA krijgt de student wel een advies (bijvoorbeeld gebaseerd op 45 punten of op afspraken over studiehouding in een contract), maar hoeft hij of zij dat advies niet op te volgen. Dit past bij flexibele onderwijsmodellen en moet onnodige uitval voorkomen.

Overige hogescholen

Ook andere hogescholen buiten de Randstad hebben recent soortgelijke stappen gezet. Windesheim, Fontys, Zuyd en de Hanzehogeschool kozen er allemaal voor om het BSA te verzachten of af te schaffen ten gunste van een flexibeler studiepad.

Universiteiten (WO)

De meeste universiteiten handhaafden tot 2025 een BSA-norm rond de 45 EC in het eerste jaar en zijn over het algemeen wat terughoudender met versoepeling dan hogescholen.

• Universiteit Utrecht: eist standaard minimaal 45 punten voor een positief BSA. Haal je minder, dan krijg je een negatief BSA en mag je vier jaar lang die opleiding aan de UU niet volgen.

• Universiteit Leiden: hanteert eveneens 45 punten op veel studies.

• Vrije Universiteit (VU): stelde jarenlang 42 punten als norm voor al haar bachelors (omdat hun vakken 6 EC per stuk zijn).

• Universiteit van Amsterdam (UvA): varieerde de norm per studie tussen 42 en 48 punten. Het Amsterdam University College (AUC) was nog strenger en vereiste zelfs een volledige propedeuse van 60 punten in één jaar.

• Wageningen Universiteit: hanteert een norm van 36 punten.

Vanaf 2026 zouden al deze universiteiten hun norm moeten verlagen naar 30 punten als de nieuwe wetgeving volledig wordt doorgezet. Maar omdat universiteiten kritisch zijn op die verlaging, bleef de aanpassing in 2025 grotendeels uit. In 2026 hanteren de meeste universiteiten dus nog steeds circa 45 EC als BSA-norm, in afwachting van verdere besluitvorming. Houd de ontwikkelingen daarom goed in de gaten door het checken van onze blogs.

Grote variatie in bsa-verschillen bij hogescholen en universiteiten in 2026

We zien dat hbo BSA regels in 2026 vaak aan het versoepelen zijn (sommige hogescholen schaffen het BSA af of verlagen de norm) terwijl universiteiten de BSA-veranderingen langzamer doorvoeren en hun strengere eisen grotendeels behouden. Dit betekent voor jou als student dat het loont om goed op de hoogte te zijn van de regels bij jouw specifieke instelling. 

→ Tip: Vraag ernaar bij je studieadviseur of kijk in de Onderwijs- en Examenregeling (OER) van je opleiding: daar staat precies hoeveel studiepunten je nodig hebt voor een positief advies en hoe men omgaat met bijzondere situaties. Lees ook: BSA omlaag in 2025-2026, geldt dat ook voor jou? 

Een negatief bsa in 2026 gekregen? Waarschijnlijk niet als verrassing

Stel dat je ondanks alles toch een negatief BSA in 2026 ontvangt. Dat is natuurlijk even slikken en kan behoorlijk stressvol zijn. Maar onthoud: het is niet meteen het einde van de wereld. Je hebt als student bepaalde rechten en mogelijkheden om zo'n besluit aan te vechten als je het er niet mee eens bent.

Het is belangrijk om te weten dat een negatief bindend studieadvies zelden als een verrassing komt, of zou moeten komen. Voordat je een negatief BSA ontvangt, moet je al voldoende studiebegeleiding en waarschuwingen hebben gekregen. Daarnaast moet je opleiding rekening hebben gehouden met jouw persoonlijke omstandigheden.

Persoonlijke omstandigheden: wanneer wordt het BSA uitgesteld?

Gelukkig kijkt men niet alleen naar studiepunten. Universiteiten en hogescholen moeten rekening houden met persoonlijke omstandigheden van studenten bij het bepalen van het BSA. Dit is wettelijk zo geregeld om te voorkomen dat je door pech of overmacht oneerlijk gestraft wordt. Denk bij persoonlijke omstandigheden aan bijvoorbeeld:

• Ziekte of een ernstige medische aandoening (langdurige ziekte, operatie, psychische problemen, etc.)

• Familie- of thuissituatie (bijvoorbeeld een sterfgeval, mantelzorg, ernstige familieproblemen)

• Zwangerschap of zorgtaken voor kinderen
  Functiebeperking of handicap die extra studie-uitdagingen geeft

• Topsportstatus (als je erkend topsporter bent naast je studie)

• Andere zwaarwegende redenen (bv. bestuurlijke activiteiten in medezeggenschap of studievereniging, mits erkend)

→ Meer weten? In dit artikel gaan wij dieper in op de invloed van persoonlijke omstandigheden op het Bindend Studieadvies.

Als dit soort omstandigheden hebben gezorgd voor studievertraging, dan kan je opleiding besluiten om je BSA te uitstellen tot een later moment. Meestal betekent dit dat je geen definitief BSA in het eerste jaar krijgt, maar een voorlopige status. Je krijgt dan bijvoorbeeld in je tweede studiejaar de kans om de ontbrekende punten alsnog te halen. Soms moet je dan aan het einde van jaar 2 wel alle 60 eerstejaars punten binnen hebben.

Het aanvechten van een negatief Bindend Studieadvies 2026

Voordat een opleiding definitief een negatief bindend studieadvies geeft, heb jij recht op een hoorzitting of gesprek om jouw kant van het verhaal toe te lichten. In de praktijk moet je hier zelf om vragen: meestal krijg je een brief met het voornemen tot negatief BSA, en kun je daarop reageren door een gesprek te plannen met de examencommissie of een BSA-adviescommissie.

Maak gebruik van die mogelijkheid! Tijdens zo'n gesprek kun je wijzen op jouw inzet, verbeteringen in de tweede helft van het jaar, of omstandigheden die de cijfers hebben beïnvloed. De opleiding moet serieus naar je argumenten kijken voordat ze de knoop doorhakken.

Veelvoorkomende argumenten bij een BSA-beroep in 2026

1. Persoonlijke omstandigheden genegeerd:
Je hebt ziekte of andere overmacht gemeld, maar de examencommissie heeft er onvoldoende rekening mee gehouden. Bijvoorbeeld: je aanvraag om uitstel is afgewezen terwijl je met doktersverklaringen kunt aantonen dat je echt studievertraging had door die omstandigheden.

2. Onvoldoende begeleiding of waarschuwing:
Je kunt stellen dat de opleiding haar zorgplicht heeft verzaakt als je nauwelijks studiebegeleiding kreeg of niet tijdig bent gewaarschuwd dat je achterliep. Volgens de regels moet iedere student halverwege het jaar een tussentijds advies of waarschuwing krijgen. Is dat niet goed)gebeurd, dan heb je een sterk punt.

3. Ernstige tekortkomingen vanuit de opleiding:
Waren er vakken met organisatorische chaos (tentamens die niet doorgingen, cijfers die zo laat bekend waren dat herkansen onmogelijk was, etc.)? Als de oorzaak van jouw puntentekort deels bij de opleiding zelf lag, kun je betogen dat een negatief BSA onterecht streng is.

4. Net niet gehaald (disproportioneel):
Soms is het verschil tussen wel/niet door slechts een paar punten. Stel, de norm was 45 en jij haalde 42 punten. Je hebt bijna alles gehaald en veel inzet getoond. Je kunt aanvoeren dat het wel erg zuur is dat je voor die ene lastige onvoldoende nu weg moet, en vragen om coulance. Zeker als je verder groei laat zien, wil een commissie in zo'n randgeval nog wel eens mild oordelen. Zie ook: 1 studiepunt te weinig, wat nu? 

Hulp bij bezwaar

Mocht het gesprek niet baten en de beslissing blijft negatief, dan kun je formeel in beroep gaan tegen het negatieve BSA-besluit. Iedere hogeschool of universiteit heeft een onafhankelijke instantie – meestal het College van Beroep voor de Examens (CBE of COBEX) – die dit soort beroepen behandelt.

In de BSA-brief zal staan hoe en binnen welke termijn (meestal zes weken) je beroep kunt aantekenen. Belangrijk is om dit op tijd te doen, de termijn is strikt. In je beroepschrift leg je uit waarom je het oneens bent met het besluit en wat je wilt bereiken. Wees hierin zo concreet mogelijk.

Juridische steun

Het is best pittig om zelf uit te vogelen hoe je een bezwaar moet schrijven en welke argumenten kansrijk zijn. Je kunt daarom altijd om hulp vragen. Binnen je instelling kun je vaak terecht bij een studentendecaan of het juridisch loket van de studentenvereniging.

Daarnaast kun je in 2026 ook gewoon de Studentenadvocaat inschakelen. Wij weten precies waar we op moeten letten en kunnen je helpen een sterk bezwaarschrift op te stellen. Juridische hulp kan ervoor zorgen dat jouw rechten als student maximaal worden benut en dat er geen argument over het hoofd wordt gezien. Stuur ons vandaag nog een bericht. 

 Zie ook: De gang van zaken tijdens een hoorzitting van de examencommissie bij fraude. 

Aan jouw zijde, van begin tot eind

Laat de moed niet zakken als je zo'n bericht krijgt. Zorg dat je je deadlines in de gaten houdt en aarzel niet om advies in te winnen. Veel studenten zijn je hierin voorgegaan en er zijn gevallen genoeg waarin een negatief BSA is omgebogen of uitgesteld na een goed onderbouwd bezwaar.

Voorkomen van een negatief bindend studieadvies 2026: de do’s en don’ts

Het voorkomen van een Negatief Bindend Studieadvies 2026 kan aanvoelen als een gigantische opgave. Wanneer moet je actie ondernemen? Wat zijn je verantwoordelijkheden? En hoe zorg je ervoor dat je je rechten als student uitoefent? Daarom hebben we hieronder de do's en don'ts verzameld die je kunnen helpen om zo'n negatief studieadvies in 2026 te voorkomen.

Do’s

• Informeer jezelf: Zorg ervoor dat je weet welke regels en voorwaarden gelden voor jouw studie en onderwijsinstelling. Elke onderwijsinstelling heeft zijn eigen regels, dus het is belangrijk om deze te kennen.

• Lees hier alles wat je moet weten over een Negatief BSA aan Hogeschool Rotterdam

• Lees hier alles wat je moet weten over een Negatief BSA aan de HVA

• Neem je verantwoordelijkheden serieus: Zorg ervoor dat je op tijd aanwezig bent bij colleges, maak je opdrachten op tijd af en studeer voor je examens. Dit zijn je plichten als student. Lees ook: AI voor studenten: waarom je er blind op moet vertrouwen.

• Maak gebruik van je rechten: Als student heb je bepaalde rechten, zoals het recht op goede begeleiding en onderwijs van hoge kwaliteit. Zorg ervoor dat je hiervan op de hoogte bent en maak er gebruik van. Zie ook: Jouw partner in onderwijsrecht: De Studentenadvocaat.

• Handel proactief: Als je merkt dat je niet genoeg studiepunten gaat halen, kan je jezelf uitschrijven vóór 1 februari. Dit kan een negatief BSA voorkomen. Wil je meer weten over deze strategie? Lees dan hier over hoe en waarom je dit zou kunnen doen.

Don’ts:

• Neem geen genoegen met minder: Heb je het gevoel dat je onderwijs van mindere kwaliteit krijgt of dat je rechten worden geschonden? Accepteer dit dan niet. Je hebt het recht om dit aan te vechten.

• Vermijd geen communicatie: Loop je tegen problemen aan? Denk hierbij aan persoonlijke problemen die je studieprestaties beïnvloeden; communiceer dit dan met je docent of studiebegeleider. Ze zijn er om je te helpen.

• Wacht niet tot het laatste moment: Ervaar je problemen met je studie of met het behalen van je BSA? Wacht dan niet tot het laatste moment om hulp te zoeken. Hoe eerder je actie onderneemt, hoe meer opties je over het algemeen hebt. 

En vergeet niet: als de zaken gecompliceerd worden, staan wij van De Studentenadvocaat klaar om je te helpen.

Negatief Bindend Studieadvies 2026: het einde van de wereld? Zeker niet! 

Heb je die gevreesde brief in 2026 ontvangen? Een negatief Bindend Studieadvies voelt als het einde van de wereld. Je mag niet verder met je droomstudie. Maar laat één ding duidelijk zijn: een negatief BSA is lang niet altijd definitief.

Onderwijsinstellingen maken fouten. Zeker in 2026, waarin de regels rondom studentenwelzijn en persoonlijke omstandigheden strenger worden gewogen, zien wij vaak kansen die jij misschien over het hoofd ziet. → Heb je wel op tijd een waarschuwing gehad? Zijn de tentamens wel eerlijk verlopen? Klopt de studiebegeleiding wel?

Leg je er niet zomaar bij neer. Als jij gemotiveerd bent om door te gaan, kijken wij heel graag juridisch met je mee. Bij De Studentenadvocaat analyseren we jouw dossier: hebben ze de regels uit het oinderwijs- en examenreglement wel gevolgd? 

→ Je hebt vaak maar beperkt de tijd om in beroep te gaan of een hoorzitting aan te vragen. Wacht dus niet tot de paniek zakt, maar neem direct contact op, gewoon in je eigen woorden. Samen zorgen we dat jouw academische toekomst niet onterecht stopt.